Czy warto wymieniać filtry w oczyszczaczu powietrza co miesiąc?

Oczyszczacze powietrza stały się w wielu domach i biurach standardem, zwłaszcza w okresach smogowych czy w sezonie grzewczym. Kluczowym elementem urządzenia są filtry, które zatrzymują kurz, pyły, alergeny, a także cząstki smogu i bakterie. To właśnie od ich kondycji zależy skuteczność całego oczyszczacza. Ale czy naprawdę trzeba wymieniać je aż tak często, jak raz w miesiącu, jak piszą niektórzy na forach internetowych? W tym artykule rozwiewamy wszelkie wątpliwości. Zapraszamy do lektury.

Jak działają filtry w oczyszczaczu?

Najczęściej w urządzeniach spotykamy kilka rodzajów filtrów, o których szerzej pisaliśmy w innych naszych artykułach. Są to:

• filtr wstępny, który zatrzymuje większe zanieczyszczenia, np. sierść czy kurz,
• filtr HEPA, który odpowiada za wychwytywanie pyłów zawieszonych (PM2.5, PM10), alergenów i bakterii,
• filtr węglowy, pochłania zapachy i lotne związki organiczne.

Każdy z nich ma określoną żywotność, wyrażoną w godzinach pracy lub miesiącach użytkowania.

Jak często wymieniać filtry?

Na to pytanie nie ma jednej, uniwersalnej odpowiedzi, bo wiele zależy od warunków, w jakich pracuje oczyszczacz. Producenci zazwyczaj podają orientacyjne widełki, najczęściej od sześciu do dwunastu miesięcy dla filtrów HEPA i węglowych. To oznacza, że w typowych warunkach domowych, w mieszkaniu użytkowanym przez kilka osób, filtr HEPA wytrzyma mniej więcej rok, natomiast w sezonie grzewczym, w mieście o dużym natężeniu smogu, jego żywotność skróci się nawet o połowę. Filtr węglowy, odpowiedzialny głównie za pochłanianie zapachów i lotnych związków chemicznych, także zużywa się szybciej tam, gdzie powietrze jest pełne dymu papierosowego czy gdzie intensywnie gotuje się na kuchence gazowej. Z kolei filtr wstępny, który wyłapuje większe zanieczyszczenia, nie wymaga wymiany, ale trzeba go regularnie czyścić, bo to właśnie od jego stanu zależy, jak długo posłużą kolejne warstwy oczyszczania.

Oczywiście, częstotliwość wymiany filtrów do oczyszczaczy zależy od:

• intensywności użytkowania, codzienna praca 24/7 skraca żywotność,
• jakości powietrza w okolicy, w miastach z dużym smogiem filtry zużywają się szybciej,
• pory roku, w sezonie grzewczym zanieczyszczeń jest znacznie więcej.

Czy wymiana raz w miesiącu ma sens?

Wymiana filtrów co miesiąc w większości przypadków nie ma większego uzasadnienia. Filtry, zwłaszcza te typu HEPA i węglowe, są projektowane w taki sposób, aby działały skutecznie przez wiele miesięcy, a nie kilka tygodni. Ich struktura i materiały, z których zostały wykonane, pozwalają na stopniowe wychwytywanie i magazynowanie zanieczyszczeń. Proces ten jest długotrwały, dlatego miesięczne interwały wymiany prowadziłyby przede wszystkim do niepotrzebnych kosztów, a nie do zauważalnej poprawy jakości powietrza. Oczywiście istnieją sytuacje wyjątkowe, w których filtr może zapchać się znacznie szybciej niż przewiduje producent. Jeżeli oczyszczacz stoi w pomieszczeniu, w którym na co dzień unosi się dużo pyłu, kurzu czy dymu papierosowego, wtedy rzeczywiście jego żywotność spada i może się okazać, że konieczna będzie wymiana częściej niż raz na pół roku. Podobnie bywa w czasie remontów, kiedy w powietrzu znajduje się ogromna ilość pyłu budowlanego. W takich warunkach urządzenie pracuje w trybie maksymalnym, a filtry szybciej tracą swoją zdolność do zatrzymywania cząstek.

W codziennym, normalnym użytkowaniu, czy to w mieszkaniu w bloku, czy w domu jednorodzinnym, miesięczna wymiana filtrów jest jednak przesadą. Nawet jeśli powietrze jest gorszej jakości, to proces zużywania się filtra jest rozłożony w czasie i dopiero po kilku miesiącach daje się zauważyć spadek skuteczności. Zdecydowanie bardziej opłaca się regularnie czyścić filtr wstępny i kontrolować stan urządzenia niż inwestować w nowe filtry co kilka tygodni.

Można więc powiedzieć, że wymiana filtrów raz w miesiącu ma sens tylko w ekstremalnych warunkach i w bardzo specyficznych przypadkach. Dla przeciętnego użytkownika będzie to po prostu niepotrzebne wyrzucanie pieniędzy i marnowanie potencjału filtra, który jeszcze przez długi czas mógłby działać skutecznie.

Wymiana filtrów co miesiąc to przesada. Standardowy użytkownik w mieszkaniu czy biurze spokojnie może wymieniać je co 6–12 miesięcy, zgodnie z zaleceniami producenta. Dużo ważniejsze jest regularne czyszczenie filtra wstępnego i obserwowanie wskaźników zużycia. Dzięki temu oczyszczacz będzie działał skutecznie, a my nie będziemy narażeni na niepotrzebne koszty.