Najbardziej emisyjne lotniska świata. Trzy porty lotnicze zanieczyszczają bardziej niż całe miasta
Transport lotniczy umożliwia szybkie przemieszczanie się między kontynentami, wspiera gospodarkę i łączy ludzi z różnych zakątków świata. Ma jednak również swoją ciemną stronę, ogromny wpływ na środowisko naturalne. Najnowsze analizy pokazują, że niektóre porty lotnicze generują emisje dwutlenku węgla porównywalne z tymi, które powstają w całych metropoliach. Szczególnie niepokojące wyniki dotyczą lotnisk w Dubaju, Londynie i Los Angeles.
Lotniska, które generują ogromne ilości CO2
Wyniki międzynarodowego badania przeprowadzonego przez ODI Global i Transport & Environment (T&E), przy wykorzystaniu danych International Council on Clean Transportation, pokazują skalę środowiskowych konsekwencji rozwoju lotnictwa. Analizie poddano około 1300 portów lotniczych na świecie, uwzględniając dane dotyczące ich wpływu na klimat oraz jakość powietrza. Pod uwagę wzięto rok 2023.
Na pierwszym miejscu zestawienia znalazło się Dubai International Airport w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Roczna emisja CO2 związana z jego działalnością wyniosła 23,2 mln ton. Drugą pozycję zajął londyński port Heathrow, odpowiadający za 21 mln ton dwutlenku węgla. Podium zamknęło lotnisko w Los Angeles z wynikiem 18,8 mln ton. Co szczególnie zaskakujące, łączna emisja tych trzech portów była około trzykrotnie większa niż emisja całego Paryża, po wyłączeniu z porównania emisji związanych z transportem lotniczym.
Nie tylko Dubaj, Londyn i Los Angeles
Problem wysokiego śladu węglowego nie ogranicza się do trzech wymienionych lotnisk. Wśród portów o największym wpływie na środowisko znalazły się również:
- Seoul Incheon w Korei Południowej,
- John F. Kennedy International Airport w Nowym Jorku,
- Hong Kong International Airport,
- Paris Charles de Gaulle,
- Frankfurt Airport.
Z raportu wynika, że szczególnie duża część emisji koncentruje się w największych portach lotniczych. Sto największych lotnisk świata odpowiada za około dwie trzecie emisji CO2 generowanych przez pasażerski transport lotniczy. Warto zwrócić uwagę również na sytuację Europy. Lotniska znajdujące się na tym kontynencie generują więcej dwutlenku węgla niż wszystkie porty lotnicze Ameryki Łacińskiej, Bliskiego Wschodu i Afryki łącznie.
Ponad miliard ton CO2 w ciągu roku
Łączna emisja dwutlenku węgla pochodząca z działalności 1300 analizowanych lotnisk osiągnęła w 2023 roku około 1,022 mld ton. Jest to skala, która pokazuje, jak duże znaczenie dla globalnego klimatu ma rozwój transportu lotniczego. Gdyby sektor lotniczy potraktować jako odrębną gospodarkę państwową, pod względem emisji gazów cieplarnianych znalazłby się w światowej czołówce największych emitentów.
Lotnictwo odpowiada obecnie za około 2–3 proc. globalnych emisji gazów cieplarnianych. Chociaż udział ten może wydawać się stosunkowo niewielki, problemem pozostaje rosnąca liczba pasażerów, połączeń i operacji lotniczych.
Zanieczyszczenie powietrza to nie tylko dwutlenek węgla
Wpływ lotnisk na środowisko nie kończy się na emisjach CO2. Intensywny ruch samolotów, pojazdów obsługi naziemnej oraz samochodów poruszających się w okolicach terminali powoduje również wzrost stężenia innych zanieczyszczeń. Szczególną uwagę zwracają:
- Tlenki azotu (NOx), substancje powstające m.in. podczas spalania paliwa w silnikach, które przyczyniają się do pogorszenia jakości powietrza.
- Pyły PM2.5, drobne cząstki mogące przenikać głęboko do układu oddechowego.
- Inne zanieczyszczenia komunikacyjne, związane zarówno z ruchem lotniczym, jak i transportem drogowym obsługującym porty.
Konsekwencje odczuwają przede wszystkim osoby mieszkające w pobliżu dużych lotnisk. Oprócz gorszej jakości powietrza problemem jest również hałas oraz zwiększone natężenie ruchu samochodowego. W praktyce oznacza to, że rozwój infrastruktury lotniczej może wpływać nie tylko na globalne zmiany klimatyczne, ale również na warunki życia lokalnych społeczności.
Rozbudowa lotnisk a cele klimatyczne
W wielu krajach planowane są kolejne inwestycje w infrastrukturę lotniczą. Powstają nowe terminale, rozbudowywane są pasy startowe, a siatka połączeń stale się powiększa. Z ekonomicznego punktu widzenia takie działania mają uzasadnienie, jednak z perspektywy ekologicznej rodzą poważne pytania. Większy ruch lotniczy oznacza bowiem większe zapotrzebowanie na paliwo i potencjalnie wyższy poziom emisji. Tymczasem wiele sektorów gospodarki podejmuje działania zmierzające do ograniczenia swojego śladu węglowego.
Eksperci ODI Global oraz Transport & Environment zwracają uwagę, że bez istotnych zmian technologicznych i energetycznych lotnictwo może mieć coraz większe trudności z realizacją międzynarodowych zobowiązań klimatycznych. Jednym z kierunków rozwoju są bardziej zrównoważone paliwa lotnicze, poprawa efektywności energetycznej samolotów oraz ograniczanie emisji związanych z funkcjonowaniem infrastruktury lotniskowej. Ważne jest również zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii w zasilaniu obiektów.
Jakość powietrza, czyli problem, którego nie można ignorować
Przykład największych światowych lotnisk pokazuje, że zanieczyszczenie środowiska ma wiele źródeł i nie zawsze jest związane wyłącznie z przemysłem czy ogrzewaniem budynków. Transport, w tym lotniczy, również odgrywa istotną rolę w kształtowaniu jakości powietrza. Dlatego tak ważne jest monitorowanie stężenia szkodliwych substancji oraz stosowanie rozwiązań ograniczających ich obecność w otoczeniu i pomieszczeniach.
Odpowiednio dobrane systemy filtracji powietrza mogą pomagać w wychwytywaniu pyłów zawieszonych i innych zanieczyszczeń obecnych w powietrzu wewnętrznym. Nie zastąpią jednak działań ograniczających emisje u źródła, są jednym z elementów szerszego podejścia do ochrony zdrowia i środowiska.
Dubaj, Londyn i Los Angeles pokazują, jak duży ślad środowiskowy może pozostawiać współczesny transport lotniczy. Emisje liczone w dziesiątkach milionów ton CO2 rocznie oraz zanieczyszczenia towarzyszące działalności lotnisk stanowią poważne wyzwanie dla polityki klimatycznej. Dalszy rozwój lotnictwa powinien iść w parze z inwestycjami w czystsze technologie, efektywność energetyczną i ograniczanie negatywnego wpływu transportu na jakość powietrza. Bez takich zmian osiągnięcie ambitnych celów klimatycznych będzie coraz trudniejsze.